24 Mayıs 2015 Pazar
google seo fiyatı ile bilim tarihi3
google seo fiyatı ile bilim tarihi3 evet bugün google seo fiyatı sizler icin hazırladıgı bilim tarihini sunuyor ve sizlere google seo fiyatı diyorki Türkçeleştirme hareketinin 1860'lardaki en önemli kişisi Salih Efei)rj 1 çevresi hakkında bazı bilgileri (Ek I); Türkçeleşmenin karşısında olan yab^^ ve azınlık hekimlerinin görüşlerini (Ek II); buna cevap veren Mekteb-iT,^, hocalannın layihasını (Ek 111); nihayet Dar-ı Şuray-ı Askeri kararım (Ek !V)sıl^ı sıyla gözden geçirdik. Bu defa da (Ek V) Mühlig ve diğer Türkçe karşifia;,^^^! hep bir ağızdan ileri sürdükleri tıp kitabı eksikliği ile terim, tercüme ve zorlukların ne dereceye kadar çözümlendiği üzerinde durmak istiyoruz.
Bunun için hazu'ladıklarımıza gelince, Ek V çerçevesinde 3 ayrı dönemin tıbbi yaymlannm kesiti hazırlanmış, bu kesitlerin değerlendirilmesine somut bir temel olmak üzere 3 adet kaynakça takdim edilmiştir.Bu dönemler sırası ile A (1817-1856), B (1856-1870), C (1870-1904) yıllan-nın tıbbi yayınlandır. A dönemi daha önce bir araştırmacı tarafından derlenmiş olduğundan bunu yalnızca belirtmekle yetineceğiz. B döneminin tıbbi yayınlan kaynakça (I) ve değerlendirilmesini burada verirken aynı yıllarda fen dallarına ait Türkçe yayınların kaynakçası da (II) bir karşılaştırma yapabilmek için derlenmiştir. Böyle yabancı dilde tıp eğitiminin kısa vadeli yıkıcı sonuçla-nnı karşılaştırmalı olarak görmek kabil olacaktır. Nihayet C dönemi üp yayınları kaynakçası verilmiştir.
Mekteb-i Tıbbiye nazırı Cemalettin Efendi nin Türkçe çeviri işleri için bir mümtaz sınıf kurması tarihi 1273/1856 olduğuna göre ilk mesele bu tarihe kadar. 1839'dan beri süregelen Fransızca eğitimi süresi de dahil olmak üzere, Türkçe kaç tıp kitabı basıldığının tesbit edilmesidir. Bu önemli konu en mükemmel şekilde Yıldırım tarafından hallolunmuştur (N. Yıldırım: Türkçe Basılı tik Tıp Kitapları Hakkında; Journal ofTürkish Studies-Türklük Bilgisi Araştırmaları, C^ambridge, USA, Vol 3, s. 443-459, 1979). Bu araştırmaya göre ilk tıp kitabının basıldığı 1232/1817 yılından 1273/1856 ya kadar kırk yılda 25
Bu maka]**, tıp hakulmi tarihçesi (Fitlerle yııyına hazubyan; Prof. Dr. Aykut Kazancıgil. tanbui 1991) adlı kitaptan alınmiDtır.
kitabının yayınlandıj^ı tesbit edilebilmiştir. Bu sayıya bizim gözümüze çarpan vıe aşanda kıinyesi verilen 2 kitap da incelendikten sonra belki dahil edilebilir.
Her iki kitabın künyesi özege'de mevcut değildir (G. Özkan-B. Zülfıkar tarafından tesbit edilmiştir.).
1)Risale-iDurûu'î-Muhât. Hayrullah Efendi. İstanbul, Dani'l-Üluınu'l-Hi-kemiye, 43sayfa, 1260/1844 (Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Tıp Tarihi Kütüphanesi,
HAY. 616.95; D. no: 745).
2)Müntahâb-ı Latif, Klot, çev. Mustafa Resmi, Kahire, Bulak Matbaası, 8-I-4-1-135 sayfa. 1260/1844 (Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Tıp Tarihi Kütüphanesi.
KLO. 618.9; D. no: 907).
Avmı yıllarda yazılmış fakat basılmamaış ve yazma olarak kalmış birkaç ilginç eser de mevcuttur. Bunlardan tesbit edebildiklerimiz sırasıyla:
1)Lugat-i Tıp. Harııllah Efendi, 1849.
NOT: Türçe’deki ilk tıp lügatidir. Bilinen tek nüshası müellif hattı ile Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Tıp Tarihi Kütüphanesi'ndedir (Yazma no: 581). Eseri S. Ünver bularak müesseseye mal etmiştir, İlk sayfalarda Hekimbaşızade Muhit-tin’in (1871-1936) Türkçe tıp lügatleri hakkında bir notu ile Hayrullah Efen-di'nin (1820-1866) büyük oğlu ve Abdülhak Hamid'in ağabeyi Nasuhi Bey'in (1836-1912) Bektaşi nefesi tarzında ilginç bir şiiri mevcut (Pek çok bakımdan önemli olan bu lügat üzerinde doktora düzeyinde bir araştırma yapılması faydalı olur kanatindeyim).
2) Mecmua-i Daü'z~Zühreviye,Q\xdL\xĞo\, Çev. Hafız Mehmet, Nesih Yazma, 134 sayfa, Üniv. Kitaplığı, Yıldız 66; 1271/1854.
Eserin tanıtılması ve incelenmesi için bkz. S. Ünver: Frengiye Ait Türkçe Bir Tercümenin Resimleri, tst. Tıp. Tak. Mec., cilt 1, sayı 2, sf. 247-249, 1938.
NOT: Hafız Mehmet o esnada Mekteb-i Tıbbiye Müfredat-ıTıp muavinidir. Sonradan yayınlanmış iki önemli çevirisi vardır (Bkz. C. Dönemi, Yayın no: 10 ve 15. bis) Frengi konusunda karşılaştırılabilecek yayınlar için bkz. (A. Dönemi. N. Vildırırn a.g.e.) Frengi Risalesi (12621/IH45) ve llayrullnh F.fendi’nin Belso-guklugu Risalesi (1260/1844). Ayrıca bkz. C] Dönemi, Yayın no: 7. Bunlar yanında Uzluk Izı SyphHis çevirı\e (Ankara I9(i9) farklı kaynaklar vermekledir.
Bu dönemde Türkiye Modern Hekimliği temel taşı olarak kabul edilmesi gereken Şanizade'nin unlu kiial)i (1820) ve Osman Saib hfendi'nin Chomel çevir»! (1836) f ransizt a öğretimden öncedir. Daha sonra 1844-1850 yıllarında Hayrullah hfendi'nin (bir kınını yazma halinde kalmış olan) kitapları ve birkaç çeviri eser dikkati çeker. Nihayet ciddi bir düşüş görülmektedir. Ancak kenarda köfede luiimış olanlar da dahil olmak üzere ne İlave edilirse edilsin basılabilen
7)Mustafa Hami (Paşa); Menafin'!-tnsan (3 cilt), cilt I; Fenn i Hıfz-ı Sıhhai-ı Avam, cilt II; Cerrahiyetü’l-Avam. cilt III: Fenn-i Tababetü'I-Avam. İstanbul 1284/1867. Tophane-i Amire Matbaası. 126 S.+199 S.+202 s.
NOT; Daha önce Hicaz’da uzun yıllar çalışmış olan yazarın bu defaki vazifesi “Azay-ı Dar-ı Şura ve Ceride-i Askeriye Mütercimi”ligidir.
8)Kiîabü'l-Ahra Bi'l-îtina fi Keyfîyet-i Terakibü’d-Deva, İstanbul 1284-1285/1867-1868. 1. cilt 142 s.. 2. cilt 118 s.
9)Tuhfetü't-Tıb, İstanbul 1284/1867, Matba-i Hastane-i Maltepe.
NOT: özege’de kaydı yok ancak aynı başlıklı bir başka kitap künyesi mevcut; karşılaştırma için bkz. Tuhfetü't-Tıb (Deniz Hamamı Risalesi), Etibba-i Hastane-i Maltepıe. İstanbul, 1285/1868 (özeğe no; 21300), 16 s.
10)Mehmet Nuri (Katipzade Birgivi Dr.); Nüzhetü'l-Fühüm fı Tahlilü’s-Su-mürn. Mekteb-i Tıbbiye-i Şahane Matbaası. İstanbul 1285/1868, 4-f3-«-137 s.
11)Kınmlı Aziz; Kimya-i Tıb. Mekteb-i Tıbbiye-i Şahane Matbaası, İstanbul 1285/1868. 1. cilt 19+7-1-400 s. Resimli.
NOT: Önsözden önce giriş bölümü olarak geniş bir kimya tarihçesi olan bu birinci cilttir. İkinci cilt 1871'de basılmış, dolayısıyla ikinci (1870-1904) kaynakçaya alınmıştır.
12)Rıfat İsmail (Paşa): îlm-i Hayvanat, E. Milnier-L Figuiert’ten çeviri. Matbaa-i Amire. 4+240 s. (Baskı tarihi yok, ancak 1285/1868 olabilir).
NOT: 1870'de ikinci Darülfünun un açılmasında Mevalid-i Selase (Bota-nik-Zooloji-Jeoloji) hocası olan Rıfat İsmail Paşa.
Yukarıdaki kaynakça bu ikinci dönemdeki çöküşü açıkça göstermektedir.
14 yıl içinde bizim derlediğimiz 12 esere ne ilave edilirse edilsin bir sonuca va-nlamayacağı görülmektedir. Bu yayınların bir kısmı tarihi kitaplardır (Yayın l-
3). Yüzyılın başında çevirilen Buffon un yayınlanması (yayın 4) ayrı bir bağlamda değerlendirilebilir (Bkz. Ek 1-2). Bu dönemde zayıf bir yayın hareketi ancak Mülki Tıbbıyc'nin açılması ile 1867'de başlamaktadır.
Türkçe'de ilk önemli biyoloji kitabı 1865'te (Yayın 6) bu grupta da yer alan diğer tıp kitapları ise (Yayın 7-12) hep 1867-1870 arasındadır. Gerek A gerek B döneminde Şaniz^de ve Mayrullah Efendi ve Mustafa Hami Paşa nın kitapları hariç tutulursa, yayınlar birbirinde kopuk ve yazarların kendi özel ilgi alanları çerçeve!indedir Şani/ade'nin dej^erlendirilmesi ve hayalı hakkında aynniıh bilgi için bkz. A. Kazancigil-H. /ülfıkar: XIX. Yüzyıl Ht^larıntia Osnıanlı tmpa-raiorluffunda Anatomi ve Şanizade Atuallah lîferuli'nirı Hayatı ı^e Eserleri, Is-Unbul 1991. Hayrullah Efendi için bkz. I!k I.
Yine bu jnllann ilginç bir kişisi Mustafa Hami Paşa'dır. nafıu'l-Huccac (1272/1850). Sıhhatname (1271/1854) PanzehimT'^l 1854) gibi yayınları olan (bkz. Yıldıran, a.g.rn.) yazarın B döneminde^b'’^
tarzda) önemli üç kitabı (Yayın 3.5 ve 7) yine C döneminde 2 kitabı yay)“'^ tır (Bkz. C dönemi, yayın 3 ve 5). Mustafa Hami Paşa'nın ayrıca .
ye(1290/1873),çocuklariçin ra/imıJ'l-Hendese(l292/1875) vd... gibi
Buna mukabil aynı dönemde hep Türkçe eğitim yapılmış olan Harbm Mühendishane çevresinde ise süreklilik ve eğitime dönük bir yapı göstere^j^^ yın çizgisi hemen belli olmaktadır. Kaldi ki fen dallarındaki ilk temel dalındaki temel kitaptan 15 yıl sonradır. Bu açıdan değerlendirildiği Şanizade'nin kitabının (1820) tıp dallan için başlangıç noktası olduğu gHjj dalları için İshak Hoca nın Mecmua-i Ulum'u (1834) başlangıç noktası alındığında, yayınlardaki süreklilik daha kolaylıkla takip edilebilmektedjf özellikle kaynakçamızda yayın altlanndaki notlarda bu husus gösteriJnjf^ dikkat edilmiştir.
İshak Hoca, çevTesi ve yayınları için eldeki bilgileri değerlendiren ve kay nakçalan tarayan yeni bir çalışma için bkz. E. Ihsanoglu: Başlıca ishak Efendi Kültür Bakanlığı Yayını, Ankara 1989. Aynca İshak Efendi'nin, dönemindeia çağdaş bilgi düzeyi ile ilişkisi bakımından önemli bir çalışma için bkz. S. Tekeli: Batılılaşmada Son Dönem: İshak Efendi. Erdem 4 (II): 437-465, Mayıs 1988. Buna göre özellikle bazı konularda belirli bir geriden bakış (hiç değilse 50 yı| bahis konusu olmakla beraber ishak Hoca daha ileri hamlelelere imkan hazırlayan önemli basamak niteliğindedir.
II) 1856-1870 yılları arasındaki Tıp yayınları ile bir karşılaştırma yapabil-mek için Fizik-Kimya-Biyoloji-Tıp hariç olmak üzere diğer Fen Dallarında 1856-1870 arasında Türkçe yayınlarla ilgili bir derleme.
1) Hüseyin Rıfkı (Tamanî). MecmuaîiTl-Mühendisin, İstanbul, Mekteb-i Fünun-u Bahriye-i Şahane Matbaası, 292 s., 1273/1856.google seo fiyatı ve google seo fiyatları sundu.
Kaydol:
Kayıt Yorumları (Atom)

Hiç yorum yok:
Yorum Gönder